با فعالان دانشجویی و فعالان مدنی

روز اول ماه مه (روز جهانی کارگر) در بسیاری از کشورهای جهان تعطیل عمومی است. در این کشورها رسم است که کارگران در روز اول ماه مه در تظاهرات خیابانی خواست‌هایی را که در جهت بهبود وضعیت حقوق و زندگی‌شان دارند، به گوش مسوولان و دیگر شهروندان جامعه برسانند. در ایران اما روز اول ماه مه تعطیل عمومی نیست! در سال‌های اخیر فعالان کارگری ایران، با وجود همه تهدیدها و فشارهای دولتی که جلوی برگزاری مراسم روز کارگر را می‌گیرند، کوشیده‌اند تا شعارها و خواست‌های خود را مطرح کنند. شعار چند سال اخیر آنان “زندگی شایسته و سندیکای مستقل کارگری“ بوده است. در این شعار خواست‌های مبرم کارگران ایران متبلور است. در طول سال گذشته همراه با رشد جنبش حقوق کارگری، فشار بر فعالان آن هم فزونی یافت. از جمله مظاهر افزایش این فشار ادامه بیکار کردن فعالان کارگری، دستگیری و زندانی کردن آنان، محروم کردن‌شان از داشتن وکیل مدافع و نیز شغل جدید پس از اخراج از کار، ربط دادن آنان به گروه‌های سیاسی و اتهام دزد و معتاد و قاچاقچی علیه آنان بوده است. در سال گذشته سایت خبری ایلنا (که در آن بخشی از اطلاعات درباره نقض حقوق کارگران، عدم پرداخت حقوق و مزایا به گروه وسیعی از کارگران، اخراج فعالان حقوق کارگری از کار، بازداشت، بازجویی و احضار آنان به دادگاه، صدور حکم زندان و شلاق برای‌شان و فشار اجتماعی و مالی بر آنان، انتشار میافت) مسدود شد.

امسال در آستانه روز جهانی کارگر، مقامات دولت ایران اعلام کردند که تجمع در روز اول ماه مه ممنوع است. دستگاه اطلاعاتی و امنیتی فشاری سنگین بر فعالان کارگری وارد می‌آورد. کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران طی اطلاعیه‌ای با استناد به گزارش‌هایی که دریافت کرده، خبر داده است که به فعالان کارگری برای برگزاری مراسم اول ماه مه به‌شدت هشدار داده شده است. در روز ششم اردیبهشت (۲۵ آوریل) صدها تن از نیروهای امنیتی مانع برگزاری تجمع فعالان مستقل کارگری و خانواده‌‌های‌شان در پارک چیتگر در تهران شدند. به گزارش اتحادیه آزاد کارگران ایران، یک هفته به روز جهانی کارگر مانده (چهارم اردیبهشت-۲۳ آوریل)، شیث امانی (فعال کارگری در سنندج و رییس هیئت مدیره اتحادیه سراسری کارگران اخراجی و بیکار) به‌خاطر مشارکتش در برگزاری مراسم اول ماه مه سال گذشته بازداشت و روانه زندان شد. هفته گذشته نیز شاهد توقیف نشریه “راه آینده“ به سردبیری علیرضا ثقفی بودیم.

خانه کارگر مراسمی را در روز چهارشنبه از ساعت ۳ تا ۵ بعدازظهر در منطقه پونک در “ورزشگاه خیریه عمل“ برگزار کرد. هر سال خانه کارگر به مناسبت روز جهانی کارگر مراسمی را در خیابان طالقانی، استادیوم شهید شیرودی، برگزار می‌کرد (یعنی در مرکز شهر تهران) به گونه‌ای که بیشتر کارگران برای شرکت در مراسم و از لحاظ رفت و آمد مشکلی نداشتند. اما امسال محل این مراسم را در منطقه پونک که منطقه‌ای خالی از سکنه و سوت و کور توصیف می‌شود،  در نظر گرفتند. حدود ۱۰۰ نفر از فعالان کارگری تهران، از سندیکای شرکت واحد، اتحادیه آزاد کارگران ایران، سندیکای نقاشان و فلزکاران و مکانیک و جمعی از دیگر فعالان کارگری در کمیته‌های پیگیری و هماهنگی، به محل برگزاری مراسم خانه کارگر رفتند تا در آن شرکت کنند. از آنجا که فعالان کارگری در دو سال گذشته با محدودیتهای فراوانی برای برگزاری مستقل مراسم روز کارگر مواجه بوده‌اند و امسال نیز حق تجمع را از آنان سلب کردند، و هم‌چنین بخاطر اینکه به شدت زیر نظر ماموران اطلاعاتی و امنیتی هستند، تصمیم گرفتند در مراسم خانه کارگر شرکت کنند اما پلاکاردها و شعارهای خود را با خود داشته باشند.  نیروهای پلیس امنیتی و انتظامی که منطقه پونک را زیر نظر داشتند، اجازه ورود به فعالان کارگری را ندادند. یکی از مسئولان خانه کارگر در پاسخ به اعتراض فعالان کارگری که چرا همه کارگران را در مراسم راه نمی‌دهند می‌گوید: “والله من هم مثل شما کارگر هستم، من هم همکار شما هستم، ولی خب بخاطر مسائلی که پارسال اتفاق افتاده، به ما مجوز ندادند. اینجا را خود خانه کارگر تدارک دیده. در حقیقت خانه کارگر از اعضای خودش دعوت به عمل آورده تا از آنهایی که در انتخابات مجلس هشتم شرکت کردند و به آقای محجوب رای دادند قدردانی و تشکر شود. که ما آنجا اعلام کردیم که پس می‌شود گفت که این محفلی خصوصی است و در این‌جا نمی‌توانید اسمی از کارگر و اول ماه مه را ببرید.“  به گفته عضو هییت مدیره سندیکای شرکت واحد، خود علیرضا محجوب نیز در گفتگو با وی و جعفر عظیم زاده، سخنگوی اتحادیه آزاد کارگران ایران، تایید می‌کند که مراسم خانه کارگر نه بخاطر روز جهانی کارگر بلکه برای قدردانی از کسانی است که به او رای داده‌اند و در ضمن کسانی که آمده‌اند تلفنی دعوت شده‌اند و خانه کارگر فراخوان برای شرکت کارگران در مراسم نداده است. وی می‌افزاید که پارسال سندیکای شرکت واحد مراسم خانه کارگر را با پلاکاردهای خود به هم زده و برای همین تصمیم گرفته شده که مراسم امسال در فضایی بسته برگزار شود. فعالان کارگری در نهایت تصمیم می‌گیرند که اعتراض خود را به حاضران نشان دهند. آن‌ها به علیرضا محجوب می‌گویند: “آقای محجوب حرکت شما و چیزی که می‌گویید، با آنچه در قانون آمده که در اول ماه مه همه کارگران آزاد هستند در راهپیمایی شرکت کنند تناقض دارد و ضدکارگری است. ولی ما حدودا الان صد نفری می‌شویم و اعلام می‌کنیم که آقای محجوب اجازه ورود به اعضای سندیکای شرکت واحد و فعالین‌اش را و جمعی از کارگرانی که الان بیرون هستند را نمی‌دهد و ما در اعتراض به این عمل آقای محجوب و عواملش و خانه کارگر داریم مراسم را ترک می‌کنیم.“ فعالین کارگری حین سخنرانی علیرضا محجوب ورزشگاه منطقه پونک را ترک کردند. 

در ادامه متن، درباره توقیف نشریه “راه آینده“ توضیح داده شده است.

محمدرضا معینی (مسوول بخش ایران سازمان گزارشگران بدون مرز) در این‌باره می‌گوید: “متاسفانه به‌دلیل عدم به رسمیت‌شناسی سندیکاهای مستقل کارگری از سوی جمهوری اسلامی هیچ‌وقت یک جنبش مستقل نتوانسته آن‌گونه که باید، آزادانه فعالیت کند. در همین رابطه ما مطبوعات کارگری، آن‌گونه که در دیگر کشورها می‌بینیم، نداریم. در دوره‌هایی، از همان اوایل انقلاب، نشریاتی بودند مثل “نبرد“ و “فولاد“ که در کارخانه‌ها منتشر می‌شدند و انتشارشان بیشتر با فعالین چپ بود. بعد از آن تنها روزنامه‌ای که وجود دارد و رسمی است، روزنامه “کار و کارگر“ است که متعلق به خانه کارگر است و به نوعی روزنامه‌ای دولتی است، چون در چارچوب همان شوراهای کارگری که طرح می‌کنند، منتشر می‌شود. این نشریه به هیچ عنوان تا امروز از تشکل مستقل کارگری دفاع نکرده است و در بسیاری از جاها هم درگیر شده! هشت شماره از نشریه “راه آینده“ از شهریور سال ۱۳۸۵ تا اردیبهشت ۱۳۸۷ منتشر شده بود و در تهران و شهرهای دیگر  پخش می‌شد. پخش این نشریه بیشتر از طریق کتاب‌فروشی‌ها انجام می‌گرفت، زیرا اجازه پخش آن را از طریق شبکه پخش سراسری نمی‌دادند. تیراژ این مجله در شماره‌های اول ۵۰۰۰ و سپس با اعمال محدودیت از طرف دولت بین ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ بود. علیرضا ثقفی لغو مجوز “راه آینده“  را در پیوند با عمل‌کرد دستگاه سازمان یافته سانسور در ایران می‌داند. دستگاهی که ۳۰ سال است تمام سعی خود را برای کنترل افکار عمومی کرده است. وی در این مورد می‌گوید: “دستگاه سانسوری که در ایران درست شده، تنها مخصوص این مسائل نیست. یک دستگاه خودکار سانسور درست شده که در سی سال گذشته شکل گرفته است. و ما این را به تنهایی محصول تفکرات یک عده مذهبی ساده نمی‌دانیم. این دستگاه سرکوبی است که از دهه شصت با آن مسائل ایران‌کنترا و اعدام‌ها و سرکوب‌های سال شصت با همکاری سرمایه‌داری جهانی در این‌جا شکل گرفت. و این دستگاه سرکوب آن‌قدر وسیع و متمرکز عمل می‌کند که به هیچ عنوان اجازه نمی‌دهد که کوچک‌ترین حقی از طبقات محروم مطرح شود. و اگر حتی مجله‌ای مثل مجله راه آینده که ابتدایی‌ترین حقوق کارگران را مطرح می‌کند، به‌خواهد منتشر شود و چهار تا کارگر آن را به‌خوانند و به حقوق‌شان آشنا شوند، این دستگاه سرکوب آن‌قدر متمرکز شده که به سرعت جلوی این مسئله را می‌گیرد. ما معتقدیم که مجموعه همکاری آن سرمایه‌داری بین‌المللی و دیکتاتوری‌ای که در ایران اعمال می‌شود و سرمایه‌دارانی که در اینجا حاکم هستند، مجله کارگری را برنمی‌تابند که به‌خواهد از حقوق کارگران دفاع کند. و در آستانه اول ماه مه این مجله را بستند، که ویژه‌نامه‌ای بود مخصوص اول ماه مه.“

هفته گذشته علیرضا ثقفی را به دادسرا احضار کردند تا به او لغو مجوز “راه آینده“ را ابلاغ کنند. نماینده وزارت ارشاد در مورد علت بستن نشریه چیزی به سردبیر نگفت. به گفته ثقفی انتشار نشریه همواره با مشکل روبرو بوده است. ثقفی در این مورد گفت: “ما از ابتدایی که این مجله را درآوردیم، همواره با موانعی مواجه بودیم. اولا هیچ گونه از آن سوبسیدهای دولتی مثل کاغذ دولتی و امثالهم که به مجلات و روزنامه‌های دیگر می‌دهند را به ما ندادند. از همان ابتدا مشکلاتی را برای ما ایجاد کردند. یک بار دیگر نیز ما را به دادگاه فراخواندند. به هنگام انتشار شماره چهار بود که به ما گفتند که این مجله را نباید شما پخش کنید. ولی ما گوش نکردیم. گفتیم که تا هنگامی که بطور مشخص گفته نشود یا حکم دادگاهی نباشد، ما گوش نمی‌دهیم، چون این مجله از حقوق کارگر دفاع می‌کند. مسایل دیگر بسیاری وجود داشت، از جمله این‌که دکه‌های تهران را منع کردند از این‌که مجله ما را پخش کنند. بسته‌های پستی‌مان در اداره پست گم می‌شد و باید دنبالش می‌رفتیم و شکایت می‌کردیم. تلفن‌های عجیب و غریب به دفتر مجله می‌شد و ما نمی‌دانستیم که از چه منبعی است. ما مجموعه این‌ها را به جان می‌خریدیم، چون می‌دانستیم که بهای استقلال زیاد است.“

توضیح درباره اول ماه مه در آلمان و جمهوری‌های آسیای میانه را ببینید.